Thông tin bổ ích

(Bài dịch) “Cuộc khủng hoảng kinh tế mang tên Corona” Chính phủ nên đưa ra chính sách gì để cứu các doanh nghiệp khỏi phá sản? Trách nhiệm cứu các “nạn nhân” là của quốc gia

Để đối phó với khủng hoảng đến từ việc bùng phát dịch covid-19, chính phủ đã công bố nhiều  chính sách khẩn cấp liên quan đến nền kinh tế. Tuy nhiên, tôi cho rằng so với việc giảm thuế tiêu dùng hay hỗ trợ bằng tiền mặt cho toàn thể người dân, những việc như hỗ trợ nguồn vốn để giúp các doanh nghiệp thoát khỏi nguy cơ phá sản quan trọng hơn rất nhiều, đồng thời đòi hỏi thực hiện một cách nhanh chóng, dứt khoát. 

Không có chuyện “Vì không có tiền nên sức tiêu dùng giảm”

Khủng hoảng kinh tế do ảnh hưởng từ virus Corona đang trở nên nghiêm trọng hơn. Để đối phó với tình trạng này, nhiều ý kiến được đưa ra như: “Hãy giảm thuế tiêu dùng” hay “Hãy trợ cấp tiền mặt cho tất cả các hộ gia đình”,…tuy nhiên các biện pháp này không được chính phủ áp dụng. Bản thân tôi cho rằng đây là quyết định đúng đắn. 

Trong những cuộc khủng hoảng kinh tế thông thường, bởi vì người dân không có tiền nên sức tiêu dùng giảm. Do đó, nếu giảm thuế và trợ cấp tiền mặt thì sức tiêu dùng sẽ tăng trở lại, giúp nền kinh tế phục hồi. Đây có phải là biện pháp hiệu quả nhất hay không, cho đến nay vẫn còn nhiều tranh cãi. 

Và đương nhiên lần khủng hoảng này không hề giống với các trường hợp khác. Con người mặc dù vẫn đảm bảo về khả năng chi tiêu nhưng vì sự hạn chế đi lại mà khả năng tiêu thụ bị giảm. Vậy nên cho dù có giảm thuế hay phát tiền trợ cấp thì tình hình kinh tế chắc chắn vẫn sẽ không thay đổi. 

Tuy nhiên, trong khủng hoảng kinh tế lần này, sức tiêu dùng giảm là do mặc dù mọi người có tiền nhưng vì sự hạn chế đi lại nên khả năng tiêu thụ bị giảm theo. Lúc này, cho dù có thực hiện trợ cấp tiền mặt cho người dân thì sức tiêu dùng cũng khó mà tăng trở lại. 

Ngăn ngừa tình trạng phá sản của các cửa hàng kinh doanh ăn uống và việc các công ty sa thải nhân viên là điều quan trọng nhất! 

Điều quan trọng và cần quan tâm hơn trong lúc này đó là có rất nhiều những doanh nghiệp đang trên đà phá sản và cả những người lao động đang có nguy cơ bị sa thải. Mặc dù ở các cuộc khủng hoảng kinh tế thông thường cũng xảy ra tình trạng này, nhưng lần này là một câu chuyện khác. 

Có ý kiến cho rằng, trái ngược với khủng hoảng kinh tế thông thường, khi nền kinh tế suy giảm một cách từ từ thì ở lần này, sự suy giảm diễn ra một cách nhanh chóng trong thời gian ngắn. Về mức độ nghiêm trọng thì không có gì phải bàn cãi, nhưng chưa thể kết luận đây có phải là khủng hoảng trong thời gian ngắn hay không. Tạm thời ở đây, hãy cùng xem xét trường hợp dịch Covid-19 được kiểm soát sau nửa năm nữa.

Chắc hẳn sau khi công bố hết dịch, sức tiêu dùng và hoạt động đầu tư đều sẽ khôi phục một cách nhanh chóng. Như đã đề cập ở trên, sức tiêu dùng giảm không phải bởi vì người dân không có tiền, cho nên khi hết dịch, để bù lại cho sự mệt mỏi khi phải tích trữ tài chính quá lâu, có thể dự đoán được nhu cầu tiêu dùng của người dân cũng như hoạt động đầu tư sẽ tăng mạnh.  

Tóm lại, việc các doanh nghiệp có khả năng thoát khỏi tình trạng phá sản và sống sót qua nửa năm này là yếu tố quan trọng mang tính quyết định. Nếu các doanh nghiệp được duy trì thì nên kinh tế sẽ lập tức khôi phục ngay sau đó. Nhưng một khi bị phá sản, các trang thiết bị sẽ bị bán lại cho các cơ sở thu mua phế liệu, những thứ như bí quyết tổ chức doanh nghiệp, tín dụng, hay danh sách khách hàng đều sẽ tan thành mây khói. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chính các doanh nghiệp mà còn là tổn thất lớn đối với nền kinh tế của Nhật Bản. 

Như vậy, sự khác biệt giữa khủng hoảng kinh tế lần này so với khủng hoảng thông thường nằm ở chỗ: việc các doanh nghiệp có vượt qua được nửa năm này hay không là điểm then chốt quyết định thắng thua. Từ đó, có thể kết luận: vấn đề ở đây đó là chính phủ cần phải hỗ trợ dòng tiền cho các doanh nghiệp trong nửa năm tới.  

Trị trường tuyển dụng cũng sẽ khôi phục sau nửa năm, do đó để ngăn ngừa tình trạng sa thải nhân viên trong khoảng thời gian này, đòi hỏi nhiều biện pháp tương tự như chế độ trợ cấp điều chỉnh việc làm. 

Về điểm này, tôi cho rằng phương châm chung của chính phủ là đúng đắn. Tuy nhiên, vẫn đáng lo ngại khi trên thực tế, có nhiều doanh nghiệp bị phá sản mà không hề hay biết đến các chế độ này, hoặc là thực trạng thủ tục đăng ký phức tạp, mất nhiều thời gian cho khâu thẩm tra,vv…

Hãy coi trọng giá trị tốc độ

Nếu thực hiện hỗ trợ dòng tiền vốn ví dụ như cho vay khẩn cấp thì tôi nghĩ không nên quá coi trọng những việc như “Cả những công ty zombie cũng cho vay?” “Làm thế nào để chứng minh thu nhập đang giảm?” 

Hiện tại, chúng ta đang ở trong một tình huống đặc biệt, đây không phải lúc để đòi hỏi sự hoàn hảo. Theo tôi, dù có mắc sai lầm ở một mức độ nhất định, thì điều cần chú trọng nhất hiện giờ đó là thực trạng: Nếu đòi hỏi sự hoàn hảo, việc trợ cấp bị chậm trễ sẽ khiến nhiêu doanh nghiệp phá sản.

Dưới đây là ý tưởng của tôi. Nó không phải là ý tưởng tốt nhất, chỉ là tôi muốn quý độc giả hãy suy nghĩ dựa trên hình dung này. 

Ý tưởng cơ bản ở đây là: Nếu như thực hiện chính sách hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp, thì việc xác định đối tượng được hưởng hỗ trợ một cách cẩn thận là điều cần thiết, vậy nên trước hết hãy cho thật nhiều doanh nghiệp vay vốn. Sau đó, sàng lọc để tách ra đối tượng thuộc diện phải hoàn trả vốn và đối tượng thuộc diện được miễn hoàn trả. 

Gia hạn thêm 1 năm cho việc đóng thuế và các khoản tiền bảo hiểm xã hội

Thông thường, các doanh nghiệp sẽ thực hiện khấu trừ thuế như thuế thu nhập từ nhân viên, sau đó nộp khoản tiền này cho chính phủ. Tất nhiên, có cả khoản tiền mà doanh nghiệp phải trả thay cho một phần thuế của nhân viên. Việc kéo dài thời hạn nộp thuế này thêm một năm sẽ mang lại hiệu quả tương tự như nhận được một khoản vay trong 1 năm cho doanh nghiệp. Đối với những đơn vị kinh doanh nhỏ cũng vậy. 

Về phía chính phủ, khi thực hiện điều này sẽ không cần bỏ ra chút công sức nào mà vẫn có thể hỗ trợ dòng tiền vốn cho rất nhiều doanh nghiệp. Sau 1 năm, chính phủ lại thu về số tiền tương đương với số tiền thuế của 2 năm cộng lại, do đó việc hỗ trợ theo hình thức này sẽ không làm thâm hụt ngân sách nhà nước. 

Đồng thời, bởi vì nếu đưa ra những điều kiện đi kèm thì sẽ tốn nhiều thời gian cho việc thẩm định, nên tốt hơn hết là áp dụng cho tất cả các trường hợp mà không cần bất cứ điều kiện nào kèm theo. Cho dù không thu được tiền thuế thì có thể phát hành trái phiếu để huy động vốn, chính phủ sẽ không lâm vào tình trạng khó khăn. Thêm vào đó, chi phí cho một năm hoãn nộp thuế này đối với nhà nước là vô cùng nhỏ. 

Cho vay số tiền bằng một nửa thu nhập khai báo của năm trước

Ta có thể lấy con số bằng ½ thu nhập khai báo của năm trước làm hạn mức cho vay tối đa. Mức thu nhập khai báo này có thể xác minh thông qua Tổng cục thuế. Thông thường, có thể có doanh nghiệp khai báo thu nhập của năm trước ít hơn so với thực tế (bao gồm cả các đơn vị kinh doanh nhỏ), nhưng chắc hẳn không có công ty nào khai lên thu nhập của mình cả. Do vậy, có thể đảm bảo rằng không doanh nghiệp nào có thể lợi dụng chính sách này để trục lợi bất chính từ việc vay vốn được. 

Nếu để lãi suất cho vay vào khoảng 3%, thì những doanh nghiệp thực sự khó khăn vẫn sẵn sàng vay, và những công ty muốn lợi dụng chế độ sẽ từ bỏ ý định đó. Do vậy, việc gắn thêm điều kiện “Chỉ cho vay đối với những doanh nghiệp đang gặp khó khăn về dòng tiền” là không cần thiết.

Tất nhiên, cũng sẽ có những doanh nghiệp mặc dù đã được hỗ trợ dòng tiền những vẫn phá sản, dẫn đến việc không thể thu hồi khoản vay, điều này là không thể tránh khỏi. Hãy coi đó như là một khoản chi phí cần thiết khi xét đến tình cảnh các công ty phá sản sẽ ngày một tăng nếu chúng ta cứ mang theo nỗi sợ mất đi số tiền đó và trở nên thận trọng trong việc cho vay. 

Hỗ trợ cho các khoản vay mới của ngân hàng

Đối với các ngân hàng, hãy mạnh mẽ yêu cầu họ duy trì dư nợ cho vay đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Cân nhắc các giải pháp ưu đãi như: với những doanh nghiệp đã duy trì dư nợ cho vay được 2 năm, chính phủ sẽ bồi thường một phần nhất định cho tổn thất mà ngân hàng đã phải gánh chịu từ các khoản vay không thể thu hồi trong trường hợp doanh nghiệp bị phá sản sau hai năm đó. 

Không chỉ duy trì dư nợ cho vay, hãy yêu cầu các ngân hàng tăng hạn mức của khoản vay. Chúng ta có thể kỳ vọng các ngân hàng sẽ tăng cường cho vay đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ nếu đưa vào áp dụng các ưu đãi như: “Các ngân hàng báo cáo lên chính phủ khi thực hiện tăng dư nợ cho vay đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Với những khoản cho vay được báo cáo này, chính phủ sẽ tiến hành bồi thường phần lớn tổn thất từ những khoản vay không thể thu hồi cho ngân hàng”…    

Các cửa hàng ăn uống và nhân viên là những “nạn nhân” cần được cứu giúp

Dựa trên những suy nghĩ về việc này, việc các quán ăn được xem như là những “người hy sinh” rất quan trọng. Chính phủ đã đưa ra một quyết định khó khăn. Giữa hai sự lựa chọn, một là  im lặng và nhìn vô số người chết do không đưa ra yêu cầu tự cách ly, hai là đưa ra yêu cầu cách li đồng nghĩa với việc các quán ăn phải chịu việc kinh doanh trở nên khó khăn, chính phủ đã chọn phương án số hai. 

Khi nghĩ về những biện pháp như thế này, tôi cho rằng việc nhìn nhận các cửa hàng ăn uống như là các “nạn nhân” cũng là một điều quan trọng. Chính phủ đã đưa ra một quyết định khó khăn. Khi đứng giữa hai sự lựa chọn: một là “Không đưa ra yêu cầu cách ly xã hội, im lặng quan sát và không lên tiếng về việc có rất nhiều người tử vong”, hai là “Đưa ra yêu cầu cách ly xã hội, đồng nghĩa với việc để cho các cơ sở kinh doanh như các cửa hàng ăn uống gánh chịu thiệt hại”, chính phủ đã chọn phương án số hai.  

Bởi vậy, nhà nước phải có trách nhiệm trong việc hỗ trợ cho những cửa hàng này. Nhờ có yêu cầu tự cách ly mà khả năng bị lây nhiễm của cá nhân tôi được giảm đi, nhưng song song với đó là việc các cửa hàng kinh doanh ăn uống sẽ gặp phải nhiều khó khăn. Do đó, ít nhất thì tác giả – với tư cách là một công dân, mong muốn chính phủ sử dụng tiền thuế để giúp đỡ những cửa hàng này thay vì thực hiện giảm thuế hay trợ cấp tiền mặt cho tôi. 

Bài viết đến đây là kết thúc. Nội dung được trình bày là quan điểm của cá nhân tôi, không phải của tổ chức mà tôi đang trực thuộc. Ngoài ra, do ưu tiên độ dễ hiểu hơn là tính chính xác nên nội dung bài viết sẽ có một số điểm khác với thực tế.

Rất mong quý độc giả hiểu và thông cảm cho điều này.

Tác giả: Tsukasaki Kimiyoshi  https://www.kouenirai.com/profile/7845

Link gốc: https://headlines.yahoo.co.jp/hl?a=20200412-00016830-toushin-bus_all&p=1

Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả, Tokyo Founder chỉ đóng vai trò dịch lại nội dung bài viết từ tiếng Nhật sang tiếng Việt  

Người dịch: Thanh Tâm – Đinh Hiền

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.